انواع سنگ ها

سنگ ها اجسام طبيعي اي هستند كه از مجموعه يك يا چند كاني تشكيل شده اند. سنگ هاي موجود در زمين را به سه دسته تقسيم مي كنند:
۱- سنگ هاي آذرين: اين نام به سنگ هايي اطلاق مي شود كه از انجماد ماگما و يا سرد شدن يك سيال داغ ايجاد شده باشند.
۲- سنگ هاي رسوبي: اين سنگ ها در نتيجه رسوب موادي كه از قسمت هاي مختلف زمين، مثل كوه ها، حاصل شده توليد مي شوند.
۴- سنگ هاي دگرگوني: اگر سنگ هاي رسوبي ويا آذرين تحت تاثير يك يا چند عامل فشار، دما و محلول هاي گرمايي قرار گيرند، به سنگ هاي دگرگوني تبديل مي شوند.
لازم به توضيح است كه حدود ۷۵ درصد سنگ هاي پوسته را سنگ هاي رسوبي و ۲۵ درصد بقيه را سنگ هاي آذرين و دگرگوني تشكيل مي دهند. البته هر چه عمق بيشتر شود اين درصد به نفع سنگ هاي آذرين تغيير مي كند.

   + سید مجید میر کاظمیان - ۱:۱٤ ‎ب.ظ ; شنبه ۳٠ فروردین ۱۳۸٢

آتشفشان های ايران

در زماني كه پوسته ايران دچار نيروهاي كششي بوده آتشفشان هاي زيادي در آن فعاليت داشته اند كه ذكر مشخصات چند مورد از آنها مي پردازيم:

۱- آتشفشان دماوند: ارتفاع قله اين آتشفشان ۵۸۶۰ متر بوده و اكنون خاموش است. اين آتشفشان فعاليت هاي متناوبي از دور لياس داشته و آخرين فعاليت آن در اوائل كواترنري بوده است. دماوند از آتشفشان هاي نوع استرومبولي بوده و در حال حاضر ازآتشفشان هاي نيمه فعال به حساب مي آيد چراكه از شكاف ها و شكستگي هاي موجود روي دامنه آن گازها و بخارهايي خارج مي شود.
۲- آتشفشان سهند: اين آتشفشان خاموش ، در جنوب شرقي تبريز قرار دارد. فعاليت آن مربوط به اوائل كواترنري واز تجمع بيش از ۱۲مخروط كه به فاصله چند كيلومتر از هم قرار دارند، بوجود آمده است. ارتفاع بلندترين مخروط، كه قله جام نام دارد، حدود ۳۲۰۰متر است.
۳- آتشفشان سبلان: اين كوه در حوالي اردبيل واقع شده و خود از سه مخروط كه در يك رديف قرار گرفته اند، تشكيل شده است. در اطراف سبلان، چشمه هاي آبگرم متعددي كه مربوط به پديده هاي بعد از اين آتشفشان اند، ديده مي شود.
۴- آتشفشان آرارات كوچك: اين آتشفشان خاموش، كه در گوشه شمال غربي ايران قرار دارد، به شكل يك مخروط بزرگ است و ارتفاعش به ۳۰۰۰ متر مي رسد.
۵- آتشفشان آرارات بزرگ: قله آن در چند كيلومتري آرارات كوچك قرار دارد و ارتفاعش به ۲۵۰۰متر مي رسد.
۶- آتشفشان تفتان: اين آتشفشان كه تنها آتشفشان فعال ايران است، بلندترين قله كوه هاي بلوچستان را تشكيل مي دهد. در اطراف تفتان چشمه هاي متعدد گوگردي وجود دارد و جنس گدازه هاي آن آندزيتي است.
۷- آتشفشان بزمان: در نزديكي تفتان واقع شده است و احتمال مي رود كه منشا آن با تفتان يكي باشد.
(برگرفته از کتاب زمین شناسی عمومی تالیف حسن مدنی و سیروس شفیقی)

   + سید مجید میر کاظمیان - ۸:۱٥ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ٢٧ فروردین ۱۳۸٢

گسل و طبقه بندی آن

تعريف گسل توسط Denis در سال ١٩٦٧ ارائه شد. وي بيان داشت: سطوح شكستگي كه با جابجايي محسوس اتفاق افتاده باشد را گسل مي گويند.
روش هاي مختلفي براي طبقه بندي گسل ها ارائه شده كه به برخي از آنها اشاره مي كنيم:
- طبقه بندي گسل ها بر حسب اثر شكستگي در صفحه گسل نسبت به وضعيت لايه ها. بر اين اساس گسل ها را به سه دسته تقسيم مي كنند:
۱- گسل امتدادي : اثر گسل موازي امتداد لايه ها است.
۲- گسل شيبي : اثر گسل عمود بر امتداد لايه ها است.
۳- گسل متقاطع : اثر گسل نه موازي و نه عمود بر امتداد لايه ها است.
- در طبقه بندي مدرن گسل ها را بر مبناي جهت حركت در طول صفحه گسل به صورت امتدادلغز، شيب لغز و مايل لغز بيان مي كنند.
هر دسته از اين گسل ها بر اساس جهت حركت فراديواره (Hanging wall) نسبت به فروديواره (Foot wall) تقسيمات جديدي پيدا مي كنند:
۱- گسل شيب لغز:
الف- گسل نرمال: فراديواره نسبت به فروديواره به سمت پايين حركت كرده است.
ب- گسل معكوس: فراديواره نسبت به فروديواره به سمت بالا حركت كرده است. اين نوع گسل با توجه به شيب ديواره گسل خود به سه نوع تقسيم مي شود:
ب-۱) شيب بيش از 45 درجه: گسل معكوس
ب-۲) شيب كمتر از 45 درجه: گسل رانده
ب-۳) شيب كمتر از 10 درجه: گسل رو رانده
2- گسل امتداد لغز:اين نوع گسل حركت افقي و شيب نزديك به قائم دارد و به دو صورت راستگرد و چپگرد بيان مي شود.
3- گسل مايل لغز:اگر هر يك از گسل هاي شيب لغز داراي حركت امتدادلغز به سمت چپ يا راست باشند جزئي از اين دسته خواهند بود.


   + سید مجید میر کاظمیان - ۸:٠٧ ‎ق.ظ ; دوشنبه ٢٥ فروردین ۱۳۸٢

انواع کوه آتشفشان

انواع مختلف آتشفشان:
مخروط هاي آتشفشاني از تراكم مواد مذاب يا مواد آذر آواري ويا هر دو آنها تشكيل شده اند.بر حسب وضع آتشفشان و موادي كه از دهانه آن خارج مي شود و همچنين شكل مخروط آتشفشاني ، آتشفشان ها را به چند نوع زير تقسيم مي كنند:
۱-آتشفشان نوع هاوايي: اين نوع آتشفشان ها به شكل گنبدي هستند و بيشترمخروط آنها از گدازه تشكيل شده است. ارتفاع اين نوع نسبتا كم است. از دهانه آنها اغلب گدازه هاي بازيك كه سياليت بالايي دارند بيرون مي آيد.دهانه آنها گاهي روي دامنه كوه قرار گرفته است.انفجار در اين نوع به ندرت اتفاق مي افتد. درجزاير هاوايي از اين نوع آتشفشان زياد ديده مي شود و به همين دليل به اين نوع هاوايي گفته مي شود.
۲-آتشفشان نوع استرومبولي: در آتشفشان هاي اين نوع انفجار هاي شديدي بوقوع مي پيوندد. همچنين مواد پرتابي آنها نيز به صورت بمب و لاپيلي بسيار زياد است. خاكستر آنها كم است و هنگام انفجار توليد ابر هاي سبك وزني مي كنند. در اين نوع آتشفشان، موادي كه به اطراف دهانه پرتاب مي شوند پس از سقوط در اطراف دهانه مخروط را بوجود مي آورند. شيب مخروط اين نوع آتشفشان از شيب نوع هاوايي خيلي بيشتر است.
در اين نوع آتشفشان نيز گاه به گاه گدازه به صورت روانه ازدهانه يا شكاف هايي كه در دامنه مخروط بوجود مي آيند، جريان مي يابد ولي جريان آن نسبت به روانه هاي نوع هاوايي محدود تر است و بعلاوه اغلب روي اين روانه ها را مواد جامدي، كه از دهانه آتشفشان به بيرون پرتاب مي شوند، مي پوشانند.
۳- آتشفشان نوع ولكانو: در اين نوع ، گدازه هاي خميري شكل دهانه آتشفشان را مسدود مي كنند و مانع خروج گازها و بخارها مي شوند. پس از آنكه بر اثر تراكم گازها و بخارها فشار بسيار زياد شود توليد انفجارهاي بسيار شديد مي كنند. بر اثر انفجار ذرات مواد مذاب با فشار به خارج رانده شده و به اطراف پرتاب مي شوند و توليد ابرهاي ضخيم و وسيعي از خاكستر را مي كنند. اين ذرات خاكستر پس از سرد شدن در اطراف دهانه آتشفشان ريخته و توليد مخروطي از خاكستر مي كنند. اين نوع مخروط آتشفشاني اغلب دو شيب دارد كه يكي به طرف دهانه و ديگري به طرف خارج است.
يك كوه آتشفشان ممكن است مدتي به شكل يك نوع و مدتي به شكل نوعي ديگر آتشفشاني كند. چنانكه آتشفشان وزوو و اتنا گاهي از نوع استرومبولي و زماني از نوع ولكانو هستند.
۴-آتشفشان نوع پله : در اين نوع كه در جزيره مارتينيك قرار دارد، مجراي آتشفشاني بوسيله گدازه بسيار لزج و خميري شكلي مسدود شده و گازها و بخارها براي خود سوراخ و راهي در دامنه پيدا مي كنند. بر اثر وضع و شكل سوراخ ها موادي كه به خارج پرتاب مي شوند به اطراف افتاده و خرابي هايي را به بار مي آورند. ابرهاي سوزان آن تقريبا شبيه نوع ولكانو است ولي شدت خروج آنها از دهانه بيشتر است. حركت اين ابرها به طور موازي با سطح زمين يا متمايل به سمت زمين است.
در آتشفشاني نوع پله اغلب مواد مذابي كه خيلي غليظ و خميري شكل هستند با فشار زياد از دهانه خارج شده و به شكل سوزني در دهانه كوه منجمد مي شوند كه به آن سوزن پله گفته مي شود.
۵- آتشفشان نوع كومولوولكان: آتشفشان هاي اين نوع فاقد دهانه هستند و مخروط آنها به شكل گنبد است كه به يك طرف بيشتر تمايل دارد. به اين نوع كوپول نيز گفته مي شود. اين نوع در شرايطي تقريبا نظير نوع پله بوجود مي آيد. قطعات بزرگي از سنگ كه از دهانه آتشفشان خارج مي شود ممكن است داراي سطوح صيقلي يا مخطط باشند.



   + سید مجید میر کاظمیان - ۸:٤٢ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ٢٠ فروردین ۱۳۸٢

برنامه های مختلف مجموعهRockWorks (قسمت آخر )

آب شناسی (Hydrology):
اين قسمت شامل برنامه های زير می باشد:
* (Drawdown(1 well: برای محاسبه و رسم مخروط افت در اطراف يک چاه.
* Drawdown Surface :برای محاسبه و رسم سطح پيزومتری با استفاده از اطلاعات آزمايش پمپاژ.
* Hydrograph: برای رسم دياگرام تغييرات ميزان بارندگی در برابر تغييرات سطح آب زيرزمينی در محدوده معين زمانی.
* Total Dissolved Solids :اين برنامه با استفاده از داده های حاصل از تجزيه شيميايی آب مقدار کل ماده حل شده در نمونه آب را محاسبه می کند.
* Ion Balance : با استفاده از اين برنامه می توان داده های حاصل از تجزيه شيميايی آب نسبت به کاتيون و آنيون نمونه آب را محاسبه کرد.
* Piper Diagram: نوعی دياگرام مربوط به شيمی آب است را رسم می کندکه در آن
می توان به خصوصيات مختلف شيميايی آب پی برد.
* Stiff Diagram: وظيفه اين برنامه رسم نوعی دياگرام است که توسط تنوع آنيونی و کاتيونی نمونه آب مشخص می شود.

مجموعه RockWorks يک نرم افزار وسيع و در عين حال ساده و سريع است. اين نرم افزار کارايی هايي به مراتب بيشتر از آنچه تا کنون توضيح داده شده دارد از جمله برنامه های آماری و تبديل مختصات داده ها ومحاسبات هندسی و .... که توضيح هر يک زمانی طولانی را می طلبد.
جهت تهيه اين نرم افزار می توانيد با شرکت GEOSOFT تماس بگيريد.
تلفن اين شرکت :۰۹۱۳۲۱۳۲۵۱۹ است.

   + سید مجید میر کاظمیان - ٧:٢٤ ‎ق.ظ ; یکشنبه ۱٧ فروردین ۱۳۸٢

برنامه های مختلف مجموعهRock Works (قسمت سوم)

برنامه های زمين شناسی ساختمانی(Structural Geology Software):
اين برنامه ها عبارتند از :
* Azimuth :که با استفاده از مختصات ابتدا و انتهای يک امتداد می توان آزيموت آن را
محاسبه کرد.
* Length:که با استفاده از مختصات ابتدا و انتهای يک امتداد می توان طول آن را بدست
آورد.
* Mid point: مختصات وسط یک امتداد را بوسیله ابتدا و انتهای آن محاسبه می کند.
* Strike and Dip map:با استفاده از داده های شیب ، امتداد و مختصات نقاط یک
منطقه نقشه را رسم می کند.
* Arrow map : این بر نامه مختصات ابتدا و انتهای خطواره ها را خوانده و نقشه ای رسم می کند که در آن این خطواره ها با استفاده از پیکان نشان داده می شوند.
* Lineation Gridding:این برنامه یک شبکه را برای محاسبه و نمایش خطواره ها طراحی میکند .
* Rose Diagram: دیاگرام های گلسرخی را رسم می کند.
* Streonet: برای رسم و تحلیل برداشت های ساختمانی بر روی شبکه استیونت
کاربرد دارد.
* Movement analysis: این برنامه با استفاده از مختصات یک نقطه در دو زمان مختلف می تواند میزان جابجایی،سرعت و جهت آن را محاسبه کند.
* Beta Pairs: با استفاده از امتداد و شیب دو صفحه مشخصات خطواره حاصل از برخورد آنها را بدست می آورد.
* Beta Intersection :خطواره های حاصل از برخورد تمام صفحات موجود را با یکدیگر محاسبه می کند.
* Rotate Data: می توان داده های ساختاری را به میزان دلخواه با امتداد و شیب دلخواه حول یک محور دوران داد.
* Strike-Dip Direction: برای تغییرات فرمت داده هیا ساختمانی از حالت منطبق با قانون دست راست به حالت امتداد و شیب بکار می رود .

   + سید مجید میر کاظمیان - ٧:٢۱ ‎ق.ظ ; شنبه ۱٦ فروردین ۱۳۸٢

برنامه های مختلف مجموعهRockWorks (قسمت دوم)

برنامه رسم انواع نقشه (Mapping Software)
اين قسمت از نرم افزار برای رسم نقشه های کانتوری ، نقشه های آماری و همچنين محاسبات نقشه برداری کاربرد دارد. با توجه به اينکه انجام محاسبات رياضی مورد نياز برای رسم اين چنين نقشه هايی به وسيله ماشين حساب و ترسيم آنها با دست در بيشتر موارد وقت گير و فاقد دقت لازم است از اين رو چنين نرم افزاری می تواند مفيد باشد.
* نقشه های ساده(Ez-map or Easy Map ):اين برنامه با استفاده از داده های طول،عرض و ارتفاع نقشه توپوگرافی را رسم می کند.
* شبکه ها و سيستم های شبکه بندی(Grid and Gridding System ): شبکه سازی يعنی ايجاد يک مدل پيوسته ارقام از يک صفحه با استفاده از اطلاعات نقاط محدودی که روی آن صفحه قرار می گيرند. با استفاده از شبکه سازی می توان با وارد کردن داده های طول ، عرض و ارتفاع يک منطقه آن منطقه را به صورت سه بعدی نشان داد.
* نقشه های چند متغيره(Multivariable Map): اين برنامه قابليت رسم نمودار های ستونی، نمودار های دايره ای و نمودارهاي ستاره ای را دارا می باشد که برای رسم نوع خاصی
نقشه مورد استفاده قرار می گيرد.
* برنامه های نقشه برداری (Survey): برداشت نقشه برداری که معمولا توسط دوربين های تئودوليت صورت می گيرد. برای اينکه بتوان از داده های خام برداشت شده اطلاعات طول ، عرض و ارتفاع را استخراج کرد می توان از اين برنامه استفاده کرد.

   + سید مجید میر کاظمیان - ۳:٥۳ ‎ب.ظ ; پنجشنبه ۱٤ فروردین ۱۳۸٢

برنامه های مختلف مجموعهRockWorks (قسمت اول)

ساختار کاری برنامه RockWorks:
ورود اطلاعات در صفحه RockWorks بدين صورت است که جدولی به صورت پيش گزيده با توجه به نياز کاربر نمايان می شود که در ستون های جدول اطلاعات مربوطه پر می شود، سپس برنامه RockWorks با توجه به داده ها به پردازش آنها می پردازد. جدول های پيش گزيده در فايل های ATD,TEM قرار دارند که اطلاعات مورد نياز هر بخش را برای کاربر فراهم مي کنند.
رسم، تطابق و مدل سازی داده های چينه شناسی(Stratigraphy) :
مجموعه RockWorks برنامه هايی را به منظور نمايش دادن و تحليل ستون های چينه نگاری داراست که عبارتند از :
* Strip Log : اين برنامه برای نمايش گرافيکی يک ستون سنگ چينه ای بکار می رود.
* Cross Section :برنامه ای برای تطابق توالی های مختلف بکار می رود.
* Fence Diagram :با اين برنامه می توان چند ستون چينه را در چند امتداد مختلف رسم کرده وآنها را با هم به نمايش در آورد و در نتيجه ديد بهتری از يک منطقه بدست آورد.
* Stratigraphic Block Model :برنامه ای است که ستون چينه های دو بعدی را به صورت سه بعدی به نمايش در می آورد.

   + سید مجید میر کاظمیان - ۱۱:۱٧ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ۱۳ فروردین ۱۳۸٢

معرفی نرم افزار Rock Works

امروزه همراه با پيشرفت و فراگيری رایانه در علوم مختلف استفاده و فراگيری رايانه و نرم افزار های مربوطه را برای هر اهل علم و محققی لازم و ضروری کرده است.
بنده سعی دارم تا مهم ترين نرم افزار زمين شناسی را به صورت اجمالی برای شما تشريح کنم.
مجموعه RockWorks محصول مشترک شرکت های مختلف توليد نرم افزارهای علوم زمين از قبيل شرکت RockWare ( که دارای نرم افزارهای RockWorks, Stratus,RockWare مي باشد) و
شرکت ESRI (که دارای نرم افزارArc view است)و شرکت AutoDesk ( که دارای نرم افزار AutoCAD است.) و شرکت Microsoft (که سازنده سيستم عامل Windows است) وشرکت
Fortner Research ( که شامل نرم افزار NEOSYS است.) و شرکت Visualogic ( که دارای نرم افزار Slicer Dicer است ) و در نهايت شرکتGolden Software ( که شامل نرم افزار Surter است) می باشد.
اين برنامه تحت سيستم عامل های ويندوز قابل اجراست.

   + سید مجید میر کاظمیان - ۱٢:٠٦ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ۱٢ فروردین ۱۳۸٢

زمين شناسی را بهتر بشناسيم

در این سالهای نه چندان دور هر وقت که درباره زمین شناسی حرفی به میان امده ,سریع ذهنها معطوف بحث بی پایان زلزله شده و کمتر دیده یا شنیده شده که کسی بگوید که این رشته بسیار فراتر و عمیقتر از تصور عموم است.رمین شناسی که در حال حاضر به یکی از کاربردیترین رشته ها برای بشر امروز است در واقع یکی از رشته های علوم طبیعی است ودارای تنوع و گستردگی بسیاری است. چنانچه زلزله وزلزله شناسی یکی از بخشهای کوچک این رشته به حساب می اید.
شاخه های اصلی علوم زمین در نگاهی کلی عبارتند از:
زمین شناسی فیزیکی , زمین شناسی تاریخی , کانی شناسی , سنگ شناسی, تکتونیک , زمین شناسی اقتصادی و ژیو مورفولوژی
علاوه بر اینها ژیو شیمی , ژیوفیزیک, زمین شناسی مهندسی , زمین شناسی نفت وآبشناسی ازشاخه های وابسته به زمین شناسی هستند که به ویژه بعد از انقلاب صنعتی ونگاه کاربردی تر به علوم از اهمیت خاصی برخوردار شدند.
بد نیست بدانیم که کشف نفت وسنگهاو عناصر ذی قیمت وکشف ذخایر آبی گوشه ای ازتواناییهای این رشته هستند.
درباره شاخه های مختلف این رشته وجذابیتهای حاشیهای این رشته با شما حرفها داریم.همراه ما باشید.

   + سید مجید میر کاظمیان - ۱۱:٤٠ ‎ب.ظ ; دوشنبه ٤ فروردین ۱۳۸٢