بيابان ساکت و اسرار آميز

با شنيدن كلمه بيابان چه تصويري در ذهن شما تداعي مي شود؟ سرزميني خشك و سوزان ، زميني پهناور و بي آب و عاري از حيات ، آفتابي سوزان ، آسماني بي انتها ، ستارگان درخشنده بي شمار ، تپه هاي شني و...
از آنجا كه انسان ها به علت خشكي بيابان ها از آنها گريزان بوده وهستند. اين محيط هاي شگفت انگيز همواره براي آنها آميخته با ناشناخته ها و گاه ترس بوده است. اما حقيقت آن است كه همآنقدر كه جنگل ها ، اقيانوس ها ، علفزار ها و ساير محيط هاي زيست زيبا هستند بيابان ها نيز جذابيت هاي منحصر به فرد خود را دارند.
بيابان ها حدود يك سوم سطح زمين را پوشانده اند.بيابان ها سرزمين هايي خشك با بارندگي بسيار اندك هستند و به علت همين كمبود آب ، جمعيت زيادي از گياهان ، جانوران و انسان ها نمي توانند در آنها زندگي كنند. بيابان ها ممكن است سرد يا گرم و سوزان ، شني يا صخره اي يا سنگريزه اي باشند ولي همگي در يك صفت مشترك اند و آن خشكي و كم آبي است كه نام بيابان از اين بي آبي گرفته شده است.
به همان ميزان كه بيابان هاي زيادي در جهان وجود دارد، تعاريف و سيستم هاي طبقه بندي متعددي نيز براي آنها ارائه شده است. اكثر سيستم هاي رده بندي ، بيابان ها را بر اساس تركيبي از تعداد روز هاي بارندگي ، ميزان كلي بارندگي سالانه ، دما ، رطوبت ويا ساير عوامل تقسيم بندي مي كنند. در سال ۱۹۵۳پوريل ميگز مناطق بياباني روي كره زمين را بر اساس ميزان نزولات جوي به سه گروه تقسيم كرد. در اين طبقه بندي كه به طور وسيعي در سراسر جهان پذيرفته شده است سرزمين ها يا اراضي بسيار خشك ، مناطقي هستند كه حداقل ۱۲ماه متوالي در آنها باران نبارد. اراضي خشك، نواحي اي هستند كه كمتر از ۲۵۰ميلي متر در سال بارندگي در آنها رخ مي دهد. و سرزمين هاي نيمه خشك كه به طور عمده به عنوان استپ ها در نظر گرفته مي شوند داراي ميانگين بارندگي ساليانه ۲۵۰ تا ۵۰۰ميلي متر مي باشند.
بيابان ها به طول و عرض جغرافيايي خاصي محدود نمي شوند و همه جا ، از نواحي نزديك به قطبين تا نواحي نزديك استوا ديده مي شوند. بعضي در ارتفاع زياد واقع شده ( بيش از ۲۵۰۰متر از سطح دريا) و برخي ديگر پست و كم ارتفاع هستند و تا ۲۵۰متر پايين تر از سطح دريا قرار دارند.
اكثر بيابان ها به دليل پديده گسترش جهاني اتمسفر زمين ، كه چرخش كره زمين و زاويه دار بودن محور چرخش آن باعث پيچيدگي بيشتر اين گردش مي شود به وجود آمده اند. برخي ديگر از بيابان ها در سرزمين هاي داخلي و به دور از آبها وجود دارند و برخي ديگر در مجاورت اقيانوس ها هستند كه به آنها بيابان هاي ساحلي گفته مي شود. در منطقه قطب نيز ما شاهد بيابان ها هستيم كه بارندگي ساليانه در آنها كمتر از ۲۵۰ ميلي متر و دماي آنها در طي سال كمتر از ۱۰درجه سانتيگراد است. اين بيابان ها اغلب صخره اي و سنگريزه اي هستند و به جاي تپه هاي شني داراي تپه هاي برفي هستند.
بيابان ها به كره زمين محدود نمي شوند و در ساير سيارات نيز بيابان هايي وجود دارد.سياره هايي نظير مريخ و زهره داراي بيابان هايي وسيع هستند.




   + سید مجید میر کاظمیان - ٧:٢۳ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٢ شهریور ۱۳۸٢