پرسشهاي متداول درخصوص سونامي جنوب شرق آسيا

 

اندازه گسل خوردگي (شكستگي) كه باعث ايجاد اين زمين لرزه شد، چقدر بوده است؟

رآورد اوليه اي كه از اندازه شكستگي عامل زمين لرزه شد، از طول منطقه، ابعاد زمين لرزه هاي تاريخي و مطالعه امواج الاستيك ايجاد شده توسط زمين لرزه پس لرزه بدست آمد. پس لرزه ها اشاره به اين موضوع داشتند كه شكستگي زمين لرزه داراي حداكثر طول 1200 تا 1300 كيلومتر موازي با دراز گودال سوندا (Sunda Trench) و عرض بيش از 100 كيلومتر ستوني از منبع زمين لرزه بود. تمام تخمين هاي اوليه منتج از مطالعه امواج الاستيكي، بيانگر اين مطلب بودند كه لغزش اصلي در 400 كيلومتري جنوب شكستگي متمركز شده است.

بيشترين جابجايي کف دريا در بالاي منشاء زلزله جنوب شرق آسيا چقدر بوده است؟

جابجايي سطح زمين تا حدي کمتر از جابجايي روي گسله عامل زلزله در عمق است، بلوک پوسته زير کف دريا و يا روي گسله لرزه زا تقريبا 10 متر به سمت غرب جنوب غرب حرکت داده شده و چندين متر برپايي حاصل کرده است.

چرا بزرگاي اعلام شده براي اين زمين لرزه تغيير كرد؟

زمانيكه مكان وقوع زمين لرزه به سرعت مشخص مي گردد، تعيين بزرگاي آن كمي با مشكل روبرو مي شود. دليل امر اينست كه مكان وقوع زمين لرزه، براساس اندازه گيري زمان رسيدن امواج لرزه اي به يك ايستگاه مشخص مي گردد. از طرف ديگر، بزرگا براساس دامنه اين امواج اندازه گيري مي شود. دامنه موج لرزه اي در ايستگاه هاي اندازه گيري حتي بيشتر از زمان رسيدن امواج متغيرند. بنابراين در اعلام بزرگترين بزرگاي اندازه گيري شده، تاخير وجود دارد. براي زمين لرزه هاي بزرگتر بايستي چندين ساعت كار ثبت امواج ادامه داشته باشد تا بتوان بزرگاي دقيق را تعيين كرد. در رابطه با زمين لرزه 9 ريشتري سوماترا- آندامان، روشهاي جديدي تعريف و اصلاح شد. اين مسئله باعث شد كه اعلام بزرگاي واقعي اين زمين لرزه تا روز بعد به تعويق بيفتد.

چگونه وقوع زمين لرزه 9/8 ريشتري در جنوب آسيا، احتمال وقوع زمين لرزه بزرگ ديگري را بالا مي برد؟

پيشامد چنين زمين لرزه اي موجبات توزيع مجدد استرس تكتونيكي را در امتداد و در نزديكي مرز ميان پليت هند و پليت برمه فراهم خواهد كرد. در برخي مناطق، اين توزيع مجدد فشار بعنوان فاكتور كاهنده زماني وقوع زلزله بزرگ بعدي عمل خواهد كرد.

تا کنون چند زمين لرزه با بزرگاي بزرگتر از 8 ريشتردر ناحيه جنوب شرق آسيا اتفاق افتاده است؟

از سال 1900 و تا قبل از زلزله 26 دسامبر ، بزرگترين زلزله اتفاق افتاده درطول زون فرورانش ،از سوماترا تا جزاير آندومان ( Andaman) در سال 2000 اتفاق افتاده است و داراي بزرگاي 7.9 و همينطور زلزله ايي با بزرگاي 8.4 در ساي 1797 و زلزله ايي با بزرگاي 8.5 در سال 1861 و زلزله اي ديگر در 1833 با بزرگاي 8.7 ريشتر . در هر سه بخش گسيخته شده زون فرو رانش که توسط زلزله هاي فوق ايجاد شده اند ،درجنوب زلزله کنوني اتفاق افتاده اند . و جالب اينکه اعتقاد بر اينست زلزله هاي سالهاي 1797 و 1833 حدودا در يک محل و با فاصله زماني فقط 36 سال بوده اند . شواهد ديرين شناسي نشانگر اين مطلب است که زلزله هاي بزرگ حدودا هر 230 سال يکبار اتفاق مي افتند.

چه مقدار انرژي در نتيجه وقوع اين زمين لرزه، آزاد شد؟

انرژي آزاد شده اين زمين لرزه برابر است با 20*10^17 ژول (20 ضربدر 10 به توان 17(  كه اين ميزان انرژي برابر است با انرژي آزاد شده در اثر انفجار 475000 كيلوتن (475 مگاتن( TNT  كه معادل انرژي آزاد شده از انفجار 23000 بمب اتمي است كه در هيروشيما منفجر شد.

چه سونامي هاي مهم ديگري در اين منطقه اتفاق افتاده است؟

1) 10/2/1797 بخش مرکزي در سوماتراي غربي. بزرگترين زلزله نزديک پادانگ و در منطقه اي در 2-/+ درجه اي پادانگ استوايي اتفاق افتاد و ساحل بوسيله امواج سهمگين مورد حجوم قرار گرفته و بيش از 300 نفر کشته شدند.

 2) 24/11/1833 ساحل جنوبي سوماتراي غربي. گسيختگي بزرگي از يک تا شش درجه عرض جنوبي ايجاد کرد و امواج سونامي ايجاد شده تمامي سواحل جنوبي سوماتراي غربي را مورد هجوم قرار داد و تعداد کثيري را کشت.

 3) 5/1/1843 زلزله نيرومند غرب سوماتراي مرکزي امواج سهمگيني را از سمت جنوب شرق ايجاد کرد که تمام سواحل جزيره نياس را مورد حجوم قرار داده و تلفات زيادي گرفت.

 4) 16/2/1861 يک زلزله بزرگ و استثنايي و سونامي حاصل از آن تمامي ساحل غربي سوماترا را مورد حجوم قرار داده و چندين هزار نفر را کشت.

 5) 1883 در اثر فوران آتشفشان کراکاتوا و سونامي حاصل 36 هزار نفر کشته شدند.

زمين لرزه اتفاق افتاده چه تاثيري بر چرخش زمين گذاشته است؟

نتايج تحقيقات دانشمندان نشان مي دهد که در اثر زلزله 6 دي ماه 1383 تغييراتي در که نتايج آن عبارت است از : تغييرات در طول روز : 2.676 - ميکرو ثانيه

 تغييرمحور چرخش زمين : X = 0.670 ميلي آرک ثانيه

تغيير در محور چرخش زمين : Y=0.475 ميلي آرک ثانيه

 از آنجا که طول شبانه روز را مي توان با دقت حداکثر 20 ميکروثانيه اندازه گيري نمود لذا مي توان گفت تغييري که در ميزان طول شبانه روز ايجاد گرديده است کوچکتر از آن است که محسوس باشد و همينطور اين مطلب در مورد ميزان جابجايي محور چرخش زمين نيز صادق است به اين مفهوم که مقدار تغيير آن کوچکتر از 0.82 ميلي آرک ثانيه است که ميزان را به سختي مي توان کشف نمود .

منبع : سازمان زمين شناسی امريکا

 

 

 

 

   + سید مجید میر کاظمیان - ٩:٠٢ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٢٧ دی ۱۳۸۳