جابجایی کره زمین و تغییر محور آن در اثر زمینلرزه ی ژاپن

زمینلرزه ژاپن کره زمین را جابجا کرده و محور آن را تغییر داد

زمینلرزه 9ریشتری یازدهم مارچ در ژاپن توانسته است طول هر روز زمینی را کاهش داده و محور آن را جابجا کند. پژوهشگری از ناسا به نام ریچارد گراس به کمک مدل سازی های پیشرفته و محاسبات دقیق بر روی زمینلرزه ژاپن – پنجمین زمینلرزه بزرگ دنیا از سال 1900 – به این نتیجه رسیده است که این زلزله چرخش زمین را متاثر کرده و باعث شده تا زمین مقداری سریعتر بچرخد. در نتیجه طول شبانه روز به میزان 8/1 میکروثانیه (یک میلیونیوم ثانیه) کوتاه تر شده است.


جابجایی در موقعیت محور زمین:

محاسبات همچنین نشان می دهد که زمینلرزه ژاپن باید موقعیت محور شکلی زمین (Earth's figure axis) را نیز تغییر داده باشد. محور شکلی زمین به محوری گفته می شود که جرم زمین در حول آن دارای تعادل است. این تغییر حدود 17 سانتیمتر به سوی طول شرقی 133 درجه رخ داده است. محور شکلی زمین نباید با محور شمالی – جنوبی آن اشتباه گرفته شود؛ آنها با یکدیگر حدود 10متر فاصله دارند. این جابجایی در محور شکلی زمین باعث می شود تا زمین در هنگام چرخش کمی لنگ بزند. اما این حالت باعث جابجایی محور زمین در فضا نخواهد شد و تنها نیروهای خارجی مانند جاذبه ی گرانشی خورشید، ماه و سیارات قادر به این کار هستند.


اثر دیگر زمینلرزه ها:

زمینلرزه 8/8 ریشتری سال گذشته در شیلی، طول یک روز را حدود 26/1 میکروثانیه کوتاه کرده و محل محور شکلی آن را حدود 8 سانتیمتر تغییر داد. محاسبات مشابه برای زمینلرزه 1/9 ریشتری سال 2004 در سوماترای اندونزی نشان داد که طول روز 8/6 کوتاه و محور شکلی زمین 7 سانتیمتر جابجا شده است. چگونگی تاثیر یک زمینلرزه بر چرخش زمین بستگی به بزرگای آن، محل وقوع و جزئیاتی از جابجایی گسل عامل آن دارد.

سایر نیروهایی که می توانند چرخش زمین را تغییر دهند:

تغییرات چرخش زمین در طول زمان فقط در نتیجه ی وقوع زمینلرزه ها نبوده است، بلکه اثرات بسیار بزرگتر تغییرات در بادهای اتمسفری و جریان های اقیانوسی نیز بر چرخش زمین موثراند. در طول یک سال، طول روز در حدود یک میلی ثانیه افزایش ویا کاهش می یابد، یا تغییری حدود 550 بار بزرگتر از زمینلرزه ژاپن رخ می دهد. موقعیت محور شکلی زمین نیز در طول زمان تغییر می کند و در هر سال حدود یک متر ویا حدود 6بار بیشتر از تغییراتی که زمینلرزه ژاپن ایجاد کرد جابجا می شود.

تاثیر بر زندگی روزمره:

ریچارد گراس می گوید تغییرات در جرخش زمین و محور شکلی آن بوسیله ی زمینلرزه ها تاثیری بر روی زندگی روزمره ساکنان این کره نداشته و این تغییرات در طول عمر زمین بارها اتفاق افتاده و پدیده ای طبیعی به حساب می آید و مردم نباید نگران آن باشند.

 

ترجمه: سید مجید میرکاظمیان

منبع: سایت ژئولوژی دات کام

   + سید مجید میر کاظمیان - ٢:٥۱ ‎ب.ظ ; دوشنبه ۱٥ فروردین ۱۳٩٠